9 november 2026

Een gestructureerd gesprek voorspelt twee keer zo goed als een vrij gesprek

Een gesprek waarin elke kandidaat dezelfde vragen krijgt en elk antwoord een vooraf afgesproken score, voorspelt werkprestaties beter dan elke andere selectiemethode. Dat concluderen Paul Sackett en drie collega's in een nieuwe analyse van tientallen jaren selectieonderzoek, in 2022 verschenen in het Journal of Applied Psychology. Het vrije gesprek, dat loopt zoals het loopt, voorspelt half zo goed.

De cijfers

De onderzoekers kijken hoe sterk de uitslag van een methode samenhangt met hoe iemand later presteert. Ze drukken dat uit in een getal tussen 0 (geen verband) en 1 (een perfecte voorspelling). Het gestructureerde gesprek komt uit op 0,42, het vrije gesprek op 0,19. Een vakkennistoets haalt 0,40, een werkproef 0,33 en een capaciteitentest 0,31.

Lang was de rangorde anders. In het veelgeciteerde overzicht van Schmidt en Hunter uit 1998 stonden de capaciteitentest en het gestructureerde gesprek allebei op 0,51. Sackett en collega's laten zien dat de oude rekenmethode de meeste cijfers te hoog maakte. Het gestructureerde gesprek staat nu alleen bovenaan.

Waarom het werkt

Een vrij gesprek meet vooral of het klikt. Elke kandidaat krijgt andere vragen, en wie het gesprek voert, vergelijkt indrukken in plaats van antwoorden. Een gestructureerd gesprek zorgt dat je kandidaten vergelijkt op wat de functie nodig heeft. Twee mensen die los van elkaar scoren, zien bovendien wat de ander mist.

Wat je kunt doen

  • Kies vier tot zes eisen die de functie echt vraagt, en schrijf per eis één vraag naar een voorbeeld uit het werk van de kandidaat.
  • Spreek per vraag vooraf af hoe een zwak, een voldoende en een sterk antwoord klinkt.
  • Laat iedereen die het gesprek voert apart scoren, en bespreek de scores pas daarna.
  • Laat aan het eind ruimte om vrij te praten. Dat telt niet mee voor de score.

Bronnen: Sackett, Zhang, Berry en Lievens, Revisiting meta-analytic estimates of validity in personnel selection, Journal of Applied Psychology 107(11), 2022; Schmidt en Hunter, Psychological Bulletin, 1998.

Pearson & Partners lokaliseert en kwalificeert kandidaten op de eisen waar een functie echt om draait.