Werkgevers die moeilijk aan IT'ers komen, wijzen vaak naar te hoge salariseisen en reageren met een hoger bod. De mensen die zo'n baan al hebben, laten zien dat dit het punt mist. Nederlandse IT'ers verdienen ruim boven de mediaan en bepalen vaker zelf hoe ze werken dan bijna elke andere groep. Toch zijn ze in 2025 precies even tevreden met hun werk als de gemiddelde werknemer, en melden ze vaker burn-outklachten. Onze conclusie uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO, gelezen met het model van arbeidseconoom Peter van der Meer: loon en autonomie zijn in IT al uitgeput als argument. Wat mensen nu wint en houdt, is ontwikkeling, collega's en werk dat voor anderen verschil maakt.
Veel vrijheid, gemiddelde tevredenheid
De meeste IT'ers bepalen regelmatig zelf hoe ze hun werk doen, veel vaker dan werknemers in het algemeen. Alleen managers scoren hoger. IT'ers kiezen ook vaker dan bijna iedereen hun werktijden en werkplek. Hun werkdruk ligt onder het gemiddelde en daalt al jaren. Hun mediane uurloon ligt ruim boven dat van de gemiddelde werknemer, alleen managers verdienen meer.
De tevredenheid vertelt iets anders. In 2018 waren IT'ers duidelijk tevredener met hun werk dan andere werknemers. Sindsdien is die voorsprong verdwenen: de tevredenheid in IT zakte terwijl het landelijke cijfer steeg, en sinds 2022 lopen de lijnen gelijk. Burn-outklachten liggen in IT al lang boven het gemiddelde, en dat is nog steeds zo.
Waarom geld en vrijheid niet genoeg zijn
In een boek dat jaren onderzoek naar werk en welzijn bundelt, uitgegeven door de University of Groningen Press, splitst Van der Meer de opbrengst van werk in loon en een reeks niet-financiële beloningen: autonomie, je vakmanschap gebruiken en ontwikkelen, verbondenheid met collega's, en het gevoel dat het werk voor anderen verschil maakt. Die wegen minstens even zwaar als loon en vervangen elkaar niet zomaar.
IT'ers krijgen loon en autonomie in ruime mate. Dat levert gemiddelde tevredenheid op. De rest moet komen uit vakmanschap, collega's en zingeving, en IT-beroepen scoren in Europese enquêtes maar middelmatig op ervaren zingeving. Van der Meer wijst er ook op dat technologie en thuiswerken de werkdag oprekken. Dat past bij een groep waarvan het tempo daalt terwijl de burn-outklachten hoog blijven: de druk zit in de grenzen, niet in de snelheid.
Wat dit niet laat zien
IT is geen eenheid. Specialisten zoals ontwikkelaars en systeembeheerders hebben meer vrijheid, loon en tevredenheid dan medewerkers in de gebruikersondersteuning, die meer lijken op de gemiddelde werknemer. Het CBS veranderde vanaf 2022 delen van de enquête, precies toen de lijnen samenkwamen, dus een deel van de gelijkloop kan methode zijn. De ranglijst voor zingeving is Europees en uit 2015. De stijging van burn-outklachten is niet typisch voor IT. En tevredenheid is een oordeel, geen verloopcijfer. Als tevreden IT'ers even vaak vertrekken als ontevreden IT'ers, weegt ons advies minder zwaar.
Wat je kunt doen
- Zie het bod niet langer als de belangrijkste knop bij specialisten. Ze verdienen al goed, nog een verhoging levert weinig op.
- Verkoop autonomie of thuiswerken niet als onderscheid. De meeste IT'ers hebben dat al.
- Vertel in de vacature en het gesprek wiens werk door de rol verandert, en wat de nieuwe collega het komende jaar leert.
- Vraag vertrekkers en kandidaten die afhaken naar werktijden en bereikbaarheid, niet alleen naar werkdruk.
- Behandel ondersteunende rollen apart. Daar maakt een duidelijk beter aanbod nog wel verschil.