Arbeid is in Nederland de afgelopen jaren flink duurder geworden, sneller dan in Duitsland en veel sneller dan in Frankrijk. Toch noemen Nederlandse werkgevers salarisverwachtingen zelden de belangrijkste reden dat een vacature moeilijk vervulbaar is. Samen gelezen leiden die feiten tot een conclusie: meer betalen lost geen probleem op dat over bereik en vaardigheden gaat. Een hoger bod helpt pas als de juiste kandidaat al tegenover je zit.
Arbeid werd duur
De loonkostenindex van Eurostat meet wat een uur werk een werkgever kost, inclusief werkgeverslasten. Tussen medio 2021 en medio 2025 steeg de Nederlandse index fors, meer dan in Duitsland, Noorwegen en België en ruim meer dan in Frankrijk en Finland. De stijging is ook niet afgevlakt: het laatste jaar ging harder dan het jaar ervoor.
Meerdere krachten duwen tegelijk. Krapte versterkt de onderhandelingspositie van werkenden. Het wettelijk minimumloon ging omhoog. En cao's haalden met vertraging de inflatie van 2022 en 2023 in. In de zakelijke dienstverlening werkt dat direct door in de prijzen van schoonmaak, uitzendwerk, accountancy en juridisch werk.
En toch is salaris niet het knelpunt
Eurostat vraagt bedrijven die ICT-specialisten wierven ook waarom vacatures moeilijk te vervullen waren. Bij Nederlandse bedrijven met dat probleem komen salarisverwachtingen minder vaak voor dan gemiddeld in de EU. De redenen die het vaakst worden genoemd zijn andere: te weinig sollicitaties, en sollicitanten zonder de gevraagde vaardigheden.
Die combinatie doet ertoe. De prijs van arbeid steeg flink, maar het probleem bij het vervullen van een vacature is zelden de prijs. Een hoger bod lost een vacature op als de kandidaat bestaat, bereikbaar is, de juiste vaardigheden heeft en alleen het geld nog openstaat. Voor de meeste vacatures is dat niet de situatie. Daar is hoger bieden een dure manier om hetzelfde probleem te houden.
Wat dit niet laat zien
De vraag over moeilijk vervulbare vacatures gaat alleen over ICT-specialisten, en ze wordt aan werkgevers gesteld, niet aan kandidaten. Werkgevers kunnen onderschatten hoe vaak salaris de echte reden is dat iemand nooit solliciteert. De loonkostenindex is een gemiddelde voor het hele bedrijfsleven; in afzonderlijke beroepen kunnen de kosten sneller of trager zijn gestegen. De index meet ook kosten per uur, geen nettoloon. Laat een latere meting zien dat salaris bovenaan de lijst van redenen komt, dan houdt deze lezing geen stand.
Wat je kunt doen
- Stel eerst de diagnose, verhoog daarna. Vraag waarom de vacature vastzit: zijn er geen sollicitanten, missen ze de vaardigheden, of haken ze af op geld?
- Verhoog het bod alleen in dat laatste geval. Haken kandidaten af op salaris, dan werkt een hoger bod. Solliciteert niemand, dan verandert het niets.
- Werk aan bereik als sollicitaties schaars zijn. Benader mensen die niet actief solliciteren, in plaats van te wachten op reacties op een advertentie.
- Kijk opnieuw naar de eisen als vaardigheden ontbreken. Scheid wat iemand op de eerste dag moet meebrengen van wat die persoon in het werk kan leren.
- Kijk naar het salaris van je eigen mensen. Wie sinds 2021 geen aanpassing kreeg, loopt waarschijnlijk achter op de markt, en is als eerste in beeld bij een concurrent.